English  Αρχική Σελίδα   Μητρόπολη   Μητροπολίτης   Eπισκοπή Αρσινόης  Επικοινωνία

       
  Δελτίο Κηρυγμάτων    

  
   Τυπικαί Διατάξεις
 
  
      Εορτολόγιον
 

  
Καταστατικό Εκκ. Κύπρου

 

  
Περιοδικό Απ. Βαρνάβας
 

 

 

 

 
ΜΗΝΙΑΙΟΝ ΔΕΛΤΙΟΝ ΚΗΡΥΓΜΑΤΩΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 
 
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ ΛΟΥΚΑ
Απόστολος: Εφεσ. β΄ 4-10
Ευαγγέλιο: Λουκ. ιστ΄ 19-31
3 Νοεμβρίου 2013
 
«Τέκνον, μνήσθητι ότι απέλαβες συ τα αγαθά σου εν τη ζωή σου και Λάζαρος ομοίως τα κακά. Νυν δε ώδε παρακαλείται συ δε οδυνάσαι» (Λουκ. ιστ΄ 25).
 

Ζωή και θάνατος εναλλάσσονται στην καθημερινότητα του ανθρώπου. Όμως, πόσο ξεκάθαρη είναι η εικόνα της ζωής και του θανάτου για τον κάθε άνθρωπο; Ο όρος «ζωή» ταυτίζεται μόνο με τη βιολογική παρουσία του ανθρώπου πάνω στη γη; Και μετά το τέλος της τι γίνεται; Μήπως με τον θάνατο τελειώνουν όλα ή υπάρχει μετά και κάτι άλλο;

Αυτά είναι μερικά από τα διαχρονικά ερωτήματα του ανθρώπου. Οι απαντήσεις όχι μόνο δεν συμπίπτουν, αλλά είναι και διαμετρικά αντίθετες μεταξύ τους. Για κάποιους «ζω» σημαίνει υπάρχω. Αυτή η αίσθηση όμως, αν και είναι πράξη αυτογνωσίας στην πραγματικότητα καλλιεργεί την αίσθηση της αυτάρκειας, γεγονός που οδηγεί τον άνθρωπο σε εγωιστική συμπεριφορά και τον φέρνει αντιμέτωπο με τους άλλους ανθρώπους. Η ζωή γι’ αυτόν καταντά απλή απόλαυση των αγαθών. Η ζωή γι’ αυτόν είναι απλά βίος ή βιός – περιουσία η οποία στο τέλος καταντά «βίος αβίωτος» όχι μόνο για τους γύρω του, αλλά και για τον ίδιο προσωπικά. Ξεχνά τους λόγους του Ιησού που λέει «ότι ουκ εν τω περισσεύειν τινί η ζωή αυτού εστίν εκ των υπαρχόντων αυτού» (Λουκ. ιβ΄  15). Γιατί τα πλούτη, όσο περίσια κι αν είναι, δε δίνουν την αληθινή ζωή στον άνθρωπο.

Η ζωή δεν είναι απλά ύπαρξη. Είναι συνύπαρξη. Η ζωή είναι συνύπαρξη με το Θεό, αφού ο άνθρωπος πήρε από το Θεό την «πνοή» της ζωής και στη συνέχεια «εγένετο ψυχή ζώσα». Κατ’ επέκταση η ζωή είναι «συνύπαρξη» και με το συνάνθρωπο, αφού έχουν δεχθεί την πνοή της ζωής.

Η ζωή, λοιπόν, δεν είναι μόνο  βίος ή βιός – περιουσία, αλλά συμμετοχή στη ζωή τόσο του Θεού, όσο και του συνανθρώπου. Συμμετοχή στη ζωή του Θεού σημαίνει εφαρμογή του θελήματος του. Σημαίνει ταύτιση της ζωής του με τη ζωή του Χριστού ο οποίος δεν ήρθε για να υπηρετηθεί από τους ανθρώπους, αλλά ήρθε για να τους υπηρετήσει και να θυσιαστεί γι’ αυτούς. Κατά συνέπεια, συμμετοχή στη ζωή του συνανθρώπου. Κατά τον Απόστολο Παύλο «να μετέχετε στη χαρά όσων χαίρονται και τη λύπη όσων λυπούνται» (Ρωμ. ιβ’ 15). Επίσης να βοηθάτε τους άλλους Χριστιανούς όταν βρίσκονται σε ανάγκη» (Ρω. ιβ΄ 13).

Ο άνθρωπος, λοιπόν, και ιδιαίτερα ο Χριστιανός δεν δικαιούνται να ευτυχεί μόνος, όταν μάλιστα οι άλλοι άνθρωποι δυστυχούν. Ο άνθρωπος είναι απλά διαχειριστής των αγαθών και όχι κυρίαρχος των αγαθών. Απόδειξη, ότι ο άνθρωπος φεύγει χωρίς να παίρνει μαζί του τίποτε από τα φερόμενα ως «αγαθά του». Πολύ εκφραστικά είναι τα λόγια του Ιώβ: «Αυτός γυμνός εξήλθον εκ κοιλίας μητρός μου, γυμνός και απελεύσομαι εκεί» (Ιώβ. α΄ 21).

Και όχι απλά φεύγει χωρίς να παίρνει τίποτε από τα «αγαθά του», αλλά και η ζωή δεν σταματά με τον θάνατον. Αντίθετα η ζωή συνεχίζεται σε μια δεύτερη φάση. Η μια είναι προέκταση της άλλης. Οι δυο φάσεις είναι αλληλοεξαρτώμενες. Κοινό χαρακτηριστικό και των δυο φάσεων είναι η αίσθηση της αυτογνωσίας που υπάρχει στον άνθρωπο. Αναγνωρίζει πρόσωπα και πράγματα. Όμως υπάρχει μια βασική διαφορά. Στην πρώτη φάση μπορεί ο άνθρωπος να μετανοήσει και να αλλάξει ριζικά τον εαυτό του. Στη δεύτερη φάση όχι. Για τούτο και ο Απόστολος Παύλος μας θυμίζει: «Ιδού νυν καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού νυν ημέρα σωτηρίας» (Β΄ Κορ. στ΄2). Να τώρα είναι ο καιρός της χάρης, τώρα είναι η ημέρα της σωτηρίας. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε τώρα σχετικά με το θέμα της σωτηρίας μας δεν πρέπει να το αναβάλλουμε, για αύριο,. Γιατί μπορεί να μην υπάρξει αύριο. Και το χειρότερο αυτή τη νέα κατάσταση δε θα μπορούμε να την αλλάξουμε. Η σημερινή παραβολή του πλούσιου και του φτωχού Λαζάρου είναι όχι μόνο επιβεβαιωτική, αλλά και πολύ διαφωτιστική.

Ο πλούσιος έχοντας την πεποίθηση ότι η ζωή είναι μόνο απόλαυση αγαθών και μάλιστα προσωπικών αγαθών, αυτή την πεποίθηση την μετατρέπει σε καθημερινή πράξη, όπως ακούσαμε στο σημερινό ευαγγέλιο «ευφρενόμενος καθ’ ημέραν λαμπρώς». Καθημερινή του έγνοια, καθημερινή του φροντίδα τα πολυτελή ρούχα και το πλούσιο τραπέζι. Κινούμενος στη σφαίρα της ικανοποίησης μόνο του εαυτού του, αδιαφορεί για τους γύρω του αν ζουν στερημένα και δυστυχισμένα. Παράλληλα, αν και υποσυνείδητα γνωρίζει το νόμο του Θεού που συνιστά και αγάπη στον συνάνθρωπο, εντούτοις στην πράξη τον παραμερίζει, αφού παραγνωρίζει τον Λάζαρο, που γεμάτος πληγές, σε άθλια κατάσταση περιμένει τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι του πλούσιου.

Από την άλλη ο στερημένος Λάζαρος, όσο και αν ζει στην δυστυχία εξασκεί την υπομονή. Εφαρμόζει στην πράξη αυτό που θα γράψει αργότερα ο Απόστολος Παύλος. «Λογίζομαι γαρ ότι ουκ άξια τα παθήματα προς την μέλλουσαν δόξαν αποκαλυφθήναι εις ημάς» (Ρωμ. η΄ 18).

Πιστεύω πραγματικά πως όσα υποφέρουμε τώρα δεν ισοσταθμίζουν τη δόξα που μας επιφυλάσσει ο Θεός στο μέλλον.

Και το μέλλον δεν άργησε να έρθει τόσο για τον πλούσιο, όσο και για τον Λάζαρο. Ο πρώτος όσο ανώνυμος υπήρξε στη ζωή, έτσι παρέμεινε ανώνυμος στη συνέχεια. Τα πλούτη του δε τον κράτησαν στη ζωή για πάντα. Αντίθετα ο Λάζαρος, παρά τη δυστυχία του δεν έχασε το όνομα του. Απαρατήρητος στα μάτια των ανθρώπων, αξιοπρόσεκτος όμως στα μάτια του Θεού. Και τούτο όχι για την φτώχεια του, αλλά για τις αρετές του. Σημειώνουμε ότι ούτε η φτώχεια και η δυστυχία αποτελούν εγγύηση για τη δικαίωση, αλλά ούτε και ο πλούτος από μόνος του οδηγεί στην καταδίκη. Αντίθετα, η δικαίωση ή αντίστοιχα η καταδίκη εξασφαλίζονται με την στάση απέναντι στο νόμο του Θεού και ιδιαίτερα απέναντι στο συνάνθρωπο. Ο συνάνθρωπος είναι το διαβατήριο της καταξίωσης τόσο στην παρούσα όσο και στη μέλλουσα ζωή.

Κατά συνέπεια, αδελφοί μου, η ζωή δεν είναι μόνον παρούσα, είναι και μέλλουσα και μάλιστα αλληλοεξαρτώμενες, όπως ακούσαμε και στο σημερινό ευαγγέλιο. Κυρίαρχο στοιχείο η ηθική τάξη τόσο σαν βίωμα και πράξη αρχικά και σαν αποκατάσταση της ηθικής τάξεως αργότερα. Αυτό το σεβασμό της ηθικής τάξης ζητά κι από εμάς σήμερα ο Θεός που θα εκφράζεται καθημερινά μέσα από τον τρόπο της καθημερινής ζωής μας σαν ευσέβεια, μέσα από τη λατρεία, ιδιαίτερα μέσα από τα έργα μας σε σχέση με το συνάνθρωπο.

 

Αλήθεια, αδελφοί μου, αυτές τις κρίσιμες μέρες πόσο μας λείπει η αγάπη που έχει μάθει να δίνει και όχι να παίρνει. Αυτή η αγάπη που θεμελιώνει το αύριο και διασφαλίζει το αιώνιο. Και αυτό το αύριο θα είναι πραγματικό όσο και το σήμερα. Το σήμερα μπορούμε να το αλλάξουμε. Το αύριο όμως όχι. Γιατί θα είναι αργά. Το αύριο μπορούμε μόνο να το διαμορφώσουμε αρχίζοντας από σήμερα. Η επιλογή είναι δική μας. Ας κάνουμε τη σωστή επιλογή που θα μας οδηγήσει και στη δικαίωση. Αμήν.

Θεόδωρος Αντωνιάδης

 
 
ΚΥΡΙΑΚΗ Η΄ΛΟΥΚΑ
Απόστολος: Γαλ.  α΄ 11-19
Ευαγγέλιο: Λουκ. ι΄ 25-37
10 Νοεμβρίου 2013
 

 «Τίς εστί μου πλησίον;» 

 

Η παραβολή του καλού Σαμαρείτη, που ακούσαμε στο σημερινό ιερό Ευαγγέλιο, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι από τις ωραιότερες και διδακτικώτερες παραβολές του Κυρίου μας. Είναι μια παραβολή γεμάτη διδάγματα και νοήματα υψηλά και μεγάλα. Αφορμή για να μας πει ο Κύριος την παραβολή αυτή, έδωκε ένας νομικός, δηλαδή ένας διδάσκαλος του νόμου του Θεού. Αυτός ήθελε να πειράξει το Χριστό και να δείξει στον κόσμο ότι ο Κύριος ήταν αγράμματος, αμόρφωτος και ανίδεος, ως προς τις εντολές του Θεού. Μια μέρα, λοιπόν, που ο Κύριος δίδασκε τα πλήθη, παρουσιάστηκε μπροστά στον Ιησού και του είπε: «Διδάσκαλε, τι πρέπει να κάμω για να κερδίσω την αιώνια ζωή;» Ο Ιησούς τότε απαντώντας σ’ αυτό του είπε: «Ο νόμος τι γράφει;» Κι ο νομικός τότε του απάντησε: «Ν’ αγαπάς τον Κύριο το Θεό σου, με όλη την καρδιά σου και με όλη την ψυχή σου, με όλη την δύναμη σου και με όλο το νού σου και τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου». Πολύ σωστά απάντησες του είπε ο Ιησούς. «Αυτό κάνε και θα ζήσεις». Ο νομικός όμως θέλοντας να δικαιολογήσει τον εαυτό του, είπε στον Ιησού: «Και ποιος είναι ο πλησίον μου»;. Αυτό το ερώτημα στάθηκε αφορμή να διηγηθεί ο Κύριος την υπέροχη αυτή παραβολή, την παραβολή του καλού Σαμαρείτη. Κι επειδή το θέμα αυτό της αγάπης προς τον πλησίον είναι σημαντικό όσον αφορά στις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους, αξίζει σήμερα να το προσέξουμε και να ασχοληθούμε με αυτό. γιατί από την στάση και συμπεριφορά μας προς τον πλησίον εξαρτάται και το αιώνιο μέλλον μας.

Η απάντηση στο ερώτημα ποιος είναι ο πλησίον μας δεν είναι δύσκολη. Πλησίον μας, όπως το δηλώνει και η λέξη, δεν είναι άλλος από τον συνάνθρωπό μας. Κι ας μην ξεχνούμε ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε παιδιά του Θεού και ότι ο Υιός του Θεού θυσιάστηκε για όλους ανεξαίρετα τους ανθρώπους. Αυτό θα πρέπει πάντοτε να το έχουμε υπόψη μας για να μας βοηθά ώστε να βλέπουμε τους συνανθρώπους μας, όχι σαν ξένους, αλλά σαν αδελφούς. Σαν ψυχές για τις οποίες ο Χριστός όχι μόνο δεν αδιαφόρησε, αλλά γι’ αυτές και πέθανε (Β΄Κορ. ε΄14). Κι έτσι, πλησίον μας μπορεί να είναι γνωστοί ή άγνωστοι, οικείοι και συγγενείς, είτε ξένοι και άσχετοι με μας. Ακόμα μπορεί να είναι ομοεθνείς μας, είτε αλλοεθνείς. Από τη στιγμή που βρισκόμαστε μαζί και συναντιόμαστε στην ίδια εργασία, στο ταξίδι, στον τόπο της αναψυχής ή οπουδήποτε αλλού είναι πλησίον μας. Βέβαια, πολύ περισσότερον πλησίον είναι οι οικείοι μας, οι συγγενείς μας, οι φίλοι μας, οι συνάδελφοι και συνεργάτες μας, οι συγκάτοικοι και γείτονες, οι συμπολίτες και συγχωριανοί, οι ομοεθνείς και ομόδοξοι. Γιατί με αυτούς μας συνδέουν δεσμοί ιεροί και ιδιαίτεροι. Δεσμοί αίματος και συγγένειας, κοινής καταγωγής και δεσμοί κοινής πίστεως και ομολογίας.

Πλησίον μας ακόμα είναι και ο συνάνθρωπός μας που μας μισεί και μας εχθρεύεται. Που μας κακολογεί και μας συκοφαντεί. Που μας αδικεί και μας ζημιώνει, που μας κάνει κακό, μεγάλο ή μικρό. Επίσης θα πρέπει να δείχνουμε αγάπη, σε κάθε άνθρωπο που πάσχει, χωρίς να εξετάζουμε αν αυτός είναι δικός μας, ξένος ή εχθρός μας και χωρίς να υπολογίζουμε, θυσίες και κόπους και δαπάνες. Αυτό μας το δίδαξε ο Κύριος, όχι μόνο μέσα από την παραβολή αυτή, αλλά πολύ περισσότερο μέσα από την ζωή Του. Γιατί ο ίδιος έγινε καλός Σαμαρείτης για μας. Μας αγάπησε μέχρι θανάτου. Και όπως είπαμε και πιο πάνω η αγάπη Του κορυφώθηκε κι έλαμψε σ’ όλο της το μεγαλείο, πάνω στο Σταυρό. Αυτή η απροσμέτρητη αγάπη του Κυρίου μας, μας δίνει το παράδειγμα αλλά και την εντολή, ν’ αγαπήσουμε κι εμείς τον κάθε συνάνθρωπό μας.

Όμως τι συμβαίνει σήμερα στην κοινωνία μας; Αν εξαιρέσουμε τους οικείους μας και τους στενούς συγγενείς μας, που βέβαια αγαπούμε και πρέπει να αγαπούμε, για τους υπόλοιπους και μάλιστα γι’ αυτούς που μας μισούν και μας εχθρεύονται, δεν ενδιαφερόμαστε καθόλου. Και συμβαίνει πολλές φορές να μένουμε στην ίδια γειτονιά ή στην ίδια πολυκατοικία ή να εργαζόμαστε στην ίδια εργασία και όμως να είμαστε ξένοι και άγνωστοι μεταξύ μας. Και το χειρότερο, μπορεί ο πλησίον μας να έχει προβλήματα θλίψης, δοκιμασίας, ασθένειας, πένθους, ανάγκης συμπαράστασης κι εμείς να τον αντιπαρερχόμαστε απαθείς και αδιάφοροι. Γιατί η καρδιά μας είναι στεγνή από αγάπη και γιατί μας κυβερνά ο ατομισμός και η φιλαυτία. Έχουμε, λοιπόν, ιερό χρέος προς τον πλησίον. Τον πλησίον, οποιοσδήποτε και αν είναι αυτός, έστω και αν όπως είπαμε  προηγουμένως είναι εχθρός μας. Ας θυμηθούμε και πάλιν τον καλό Σαμαρείτη. Γι’ αυτόν ο τραυματισμένος άγνωστος ήταν ο ξένος, ο αντίθετος, ο εχθρός. Όμως η αγάπη τον βοηθά να παραμερίσει κάθε διαφορά που τους χώριζε και να τον δεί σαν αδελφό του. Γι’ αυτό και κάμνει τα πάντα γι’ αυτόν, κατά τρόπο τόσο συγκινητικό και τέλειο.

Επομένως, η αγάπη είναι το μεγάλο μας χρέος προς τον πλησίον. Δυστυχώς, όμως στην εποχή μας, ενώ όλοι μιλούμε για αγάπη, πραγματική αγάπη δεν υπάρχει. Κι αυτό φαίνεται περισσότερο στις σχέσεις μας με τα δικά μας πρόσωπα που πολλές φορές δυσκολευόμαστε να τα αγαπήσουμε. Και εδώ εύλογα γεννιέται το ερώτημα: Από τη στιγμή που δυσκολευόμαστε ν’ αγαπήσουμε τους δικούς μας, τότε τι γίνεται με τους ξένους. Δίκαια, λοιπόν, υποφέρουμε όλοι μας. Γιατί αγάπη σημαίνει θυσία, σημαίνει να δίνουμε και όχι να απαιτούμε να γίνουν οι άλλοι καλοί για να τους αγαπήσουμε. Αγάπη σημαίνει να γίνει πλατιά η καρδιά μας, για να τους χωράει όλους, ακόμα και αυτούς που μας δυσκολεύουν. Να τους προσφέρουμε την αγάπη μας με απαλό τρόπο, χωρίς να έχουν την αίσθηση ότι κάνουμε προσπάθεια για να τους αγαπήσουμε. Να ακούμε με πόνο τον πόνο τους και να τους ανακουφίζουμε στο πρόβλημά τους. Κατανοώντας τον χαρακτήρα τους, να διαισθανόμαστε την κούρασή τους, τις δυσκολίες τους και τις επιθυμίες τους. Και να τους προσφέρουμε την αγάπη μας, άλλοτε μ’ ένα στοργικό λόγο κι άλλοτε με τη σιωπή μας. Άλλοτε με τη διακονία μας και άλλοτε με θυσίες που κοστίζουν πολύ. Έτσι θα γίνουμε καλοί Σαμαρείτες κι έτσι θα δούμε πρόσωπο Θεού.

Αδελφοί μου! Το μεγαλύτερο έργο που έχουμε να κάμουμε στη ζωή αυτή, δεν είναι η απόκτηση πλούτου ή δόξας ή οποιουδήποτε άλλου κοσμικού αγαθού. Όπως μας λεει ο Κύριος, η αγάπη είναι το στοιχείο αναγνώρισης κάθε πιστού χριστιανού από τους άλλους ανθρώπους. Από αυτό θα καταλαβαίνουν οι άλλοι άνθρωποι ότι είμαστε γνήσιοι μαθητές του Κυρίου μας, από το αν έχουμε αγάπη μεταξύ μας. Αλλά αυτή η αγάπη προς τον πλησίον, είναι και το βασικό κριτήριο της σωτηρίας και αιωνίου ευτυχίας μας. Αν θέλουμε, λοιπόν, να δούμε το πρόσωπον του Θεού θα πρέπει να αγαπήσουμε τον κάθε συνάνθρωπό μας με αγάπη Χριστού γνήσια και ουσιαστική. Γιατί, όπως μας λεει ο απόστολος Παύλος: «όποιος αγαπά τον άλλο, δηλαδή τον πλησίον, έχει τηρήσει το σύνολο των εντολών του Θεού και ότι η αγάπη είναι η τέλεια εκπλήρωση των εντολών του Θεού» (Ρωμ.ιγ΄ 8,10).

 
† Ηγούμενος Χρυσορροϊατίσσης κ. Διονύσιος
 

 

 


Κυριακή θ΄ Λουκά
Απόστολος: Γαλ. β΄ 16 - 20
Ευαγγέλιον: Λουκ. ιβ΄ 16–21
17 Νοεμβρίου 2013 
«Ψυχή μου έχεις πολλά αγαθά κείμενα εις έτη πολλά.» 

Απόλυτα ικανοποιημένος παρουσιάζεται ο πλούσιος της σημερινής παραβολής, αγαπητοί μου αδελφοί, ο άφρων πλούσιος, όπως τον χαρακτηρίζει ο Κύριος.

Κτήματα είχε πολλά. Καλοχρονιά, ήταν εκείνος ο χρόνος. Πλήθος τεράστιο πέρα από κάθε πρόβλεψη, τα εισοδήματα. Οι αποθήκες του πλούσιου εισοδηματία, είναι φτιαγμένες για να δέχονται την καρποφορία μιας συνηθισμένης χρονιάς. Ήταν, λοιπόν, αδύνατο να χωρέσουν τον όγκο της πληθώρας των καρπών, που η χάρις του Θεού, επέτρεψε να συγκεντρώσει εκείνο τον χρόνο.

Με το πρακτικό πνεύμα που τον διέκρινε, χωρίς πολλή σκέψη, η απόφαση του άμεση και αποτελεσματική! «Καθελώ μου τάς αποθήκας καί μείζονας οικοδομήσω». Θα κατεδαφίσω τις αποθήκες μου και θα χτίσω μεγαλύτερες. Μετά, θα πω στον εαυτό μου. Τώρα πλέον έχεις όλατα αγαθά για πολλά χρόνια. Δεν χρειάζεται πλέον να εργάζεσαι και να κουράζεσαι. Ξεκουράσου. Να τρως και να πίνεις και να διασκεδάζεις. Πήρε την μοναδική απόφαση, δίνοντας μια λύση, ώστε να νοιώθει απόλυτα ήσυχος και ευτυχισμένος. Όμως τη νύχτα παρουσιάστηκε ο Θεός, και του είπε: Ανόητε,  απερίσκεπτε! Αυτή η νύχτα είναι η τελευταία σου! Πεθαίνεις! Αυτά λοιπόν που συγκέντρωσες, σε ποιον ανήκουν; Το σκέφτηκες;

Κοντόφθαλμος ο πλούσιος της παραβολής, αγαπητοί μου αδελφοί. Θαμπωμένος από το απρόσμενο πλήθος των εισοδημάτων του. Δυο προβλήματα νομίζει ότι υπάρχουν. Τα αντιμετωπίζει με τον τρόπο του. Και τα λύνει. Πρώτο μέλημά του πως θα εξασφαλίσει τα πλούτη του. Έπειτα, τι θα κάνει μετά. Όμως, τι δεν σκέφτηκε; Δεν σκέφτηκε ότι δεν είναι μόνος σ’ αυτή τη γη. Πόσοι άνθρωποι στερούνται και τα απολύτως αναγκαία; Αν τους φρόντιζε, δίνοντας κάτι από αυτά που πλουσιοπάροχα, τού επέτρεψε ο Θεός να αποκτήσει, θα περιόριζε τον όγκο των εισοδημάτων του, άλλα θα έδειχνε λίγη αγάπη στους συνανθρώπους του. Δεν σκέφτηκε ακόμη ότι ο Θεός, που του τα χάρισε, είχε δώσει από παλιά στον άνθρωπο, την εντολή να εργάζεται. Και ένα ακόμη πιο σημαντικό. Το κυριότερο. Ήταν σίγουρος ότι θα έχει την ευκαιρία να απολαμβάνει για πολύ καιρό ακόμη και μέχρι να τα καταναλώσει, τα αγαθά που απέκτησε; Πόσος χρόνος του έμενε να εφαρμόσει τα μακρόπνοα σχέδια του; Έπειτα ξέχασε και τον Θεό που του παρεχώρησε τη ζωή και τα πλούσια αγαθά. Ξέχασε τις εντολές που του έδωσε.

Πολύ επιπόλαια και με περίσσια αφροσύνη συμπεριφέρθηκε ο πλούσιος της παραβολής. Μήπως και μεις δεν κάνουμε παρόμοιες επιπόλαιες ενέργειες. Πόσες φορές προγραμματίζοντας μακρόπνοα και μεγαλεπίβολα σχέδια λησμονούμε πόσο αβέβαιη είναι η ζωή μας, τα υπάρχοντά μας. Δεν γνωρίζουμε, αγαπητοί μου, αν μπορούμε να διαφυλάξουμε και να εξασφαλίσουμε τα υπάρχοντά μας και την ιδιοκτησία μας. Δεν γνωρίζουμε πόσο χρόνο έχουμε στη διάθεσή μας. Δεν γνωρίζουμε «τι τέξεται η επιούσα». Τι θα γίνει την επόμενη μέρα, την επόμενη στιγμή. Η ζωή μας και τα υπάρχοντά διατρέχουν ορατούς και συνήθεις κινδύνους, αλλά και άλλους άγνωστους και εντελώς απίθανους.

Δεν αγνοούμε, αλλά παραβλέπουμε ότι ποτέ δεν έπαυσαν να υπάρχουν κίνδυνοι για τα υπάρχοντά μας. Και πολέμους προκαλούμε με την απερισκεψία και πλεονεξία μας, και φυσικές καταστροφές ή θεομηνίες συμβαίνουν, που μπορεί να καταστρέψουν ό,τι έχουμε, ό,τι με κόπους πολλούς αποκτήσαμε. Αλλά και φαινόμενα γενικής ύφεσης και χρεοκοπίες οικονομικών παραγόντων, μπορεί να μας οδηγήσουν στην ανέχεια, την φτώχεια, την γενική ανατροπή της ζωής μας, των σχέσεων μας. Αλλάζουν τα πάντα χωρίς να προλάβουμε να το αντιληφθούμε. Χάνουμε όλα εκείνα τα στηρίγματα στα οποία εμπιστευτήκαμε.

Το νοιώσαμε τελευταία. Πολλοί έχασαν περιουσίες που χρειάστηκε πολύς χρόνος και κόπος για να αποκτήσουν. Απολαύσαμε με περισσή απερισκεψία, ζωή ανόητων και ανεδαφικών υπερβολών. Πιστέψαμε σαν τον άφρονα πλούσιο, ότι αυτά τα πολλά, που είχαμε αποκτήσει, ήταν αναφαίρετα. Δεν χρειάστηκε βέβαια, να γκρεμίσουμε αποθήκες. Χτίσαμε όμως σπίτια, μεγάλα και πολυτελή, σαν να επρόκειτο να ζήσουμε αιώνια. Γλεντήσαμε ακόμη και διασκεδάσαμε χωρίς μέτρο και περιορισμούς, σαν να μην είχαμε τίποτε άλλο να κάνουμε, ή λες και δεν θα υπήρχε άλλη ευκαιρία για διασκέδαση και γλέντια. Συσσωρεύσαμε πλούτο και τον εμπιστευτήκαμε σε ασφαλείς, όπως νομίζαμε, τόπους. Και ξαφνικά είδαμε να καταρρέουν τα πάντα. Νοιώσαμε να μην έχουμε πλέον καμιά ασφάλεια. Είδαμε να μεταβάλλεται η καθημερινότητά μας και οι συνήθειές μας. Διαπιστώσαμε να ανατρέπονται ή και να καταστρέφονται τελείως, τα σχέδια μας για το μέλλον. Και η ανατροπή αυτή εξαπλώθηκε, συμπαρέσυρε τα πάντα και τους πάντες. Μετατράπηκε σε γενικό κοινωνικό φαινόμενο, σαν ένα πελώριο τσουνάμι, που μας επηρέασε όλους. Και όλα αυτά γιατί η μόνη βάση που στηριχθήκαμε ήταν τα υλικά αγαθά που συγκεντρώσαμε, ο εαυτός μας, οι ικανότητές μας. Στο πρόγραμμα που καταρτίσαμε, στα σχέδια που ετοιμάσαμε, δεν προνοήσαμε αστάθμητους κινδύνους. Παράγοντες που πάντα είναι απρόβλεπτοι. Κλειστήκαμε στον εαυτό μας. Δεν γυρίσαμε να δούμε τους άλλους και τις ανάγκες τους. Αλλά ξεχάσαμε και πάλι, αγαπητοί μου, και τον Θεό. Λησμονήσαμε τις εντολές του και τις συμβουλές του Κυρίου. «Μή θησαυρίζετε θησαυρούς επί της γης». Δεν σκεφτήκαμε το αβέβαιο της σύντομης ζωής μας. Ευτυχώς όμως αρχίσαμε να τα καταλαβαίνουμε όλα αυτά. Ίσως ακόμη, είναι ευκαιρία να σωφρονιστούμε, ύστερα από τα κτυπήματα που δεχτήκαμε. Και μη ξεχνούμε ότι ο Θεός ότι κι αν κάναμε, όσο κι αν Τον αγνοήσαμε, βρίσκεται κοντά μας. Μας παρακολουθεί με απέραντη αγάπη. Περιμένει να ζητήσουμε τη βοήθειά Του. Είναι έτοιμος να μας συμπαρασταθεί. Εκεί λοιπόν έπρεπε να στηρίξουμε τις ελπίδες μας, αγαπητοί μου. Εκείνος είναι που θα δώσει λύσεις στα προβλήματά μας. Θα μας συμπαρασταθεί στον δύσκολο αγώνα μας. Γιαυτό λοιπόν, δεν απελπιζόμαστε. Ο Θεός είναι μαζί μας.

 

δ.γ.ς.

 
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΓ΄ ΛΟΥΚΑ
Απόστολος: Γαλ. στ΄11-18
Ευαγγέλιο: Λουκ. ιη΄18-27
24 Νοεμβρίου 2013
 

 «Και επηρώτησέ τις αυτόν… λέγων· διδάσκαλε…» 

 

Ανύποπτος, ήταν, αγαπητοί αδελφοί, για το βάθος και το πλάτος της λέξεως, με την οποία προσφώνησε τον Χριστό, ο σημερινός ερωτητής του. Διδάσκαλε, του είπε, τι πρέπει να κάμω για να κληρονομήσω την αιώνια ζωή;

Διδασκάλους προσφωνούσαν τότε όλους όσους εξηγούσαν τον νόμο και τους προφήτες, όλους όσοι εντρυφούσαν στον λόγο του Θεού και τον ερμήνευαν  στον λαό. Αλλά ο Χριστός δεν ήταν ένας διδάσκαλος σαν αυτούς. Όπως ο ίδιος είπε κάποια άλλη φορά στους μαθητές του και στον λαό, κανείς δεν ήταν σωστό να δέχεται για τον εαυτό του τον τίτλο του διδασκάλου. Γιατί είναι ένας τίτλος που αρμόζει αποκλειστικά και μόνο στον Υιό και Λόγο του Θεού. «Υμείς δε μη κληθήτε ραββί· εις γαρ υμών έστιν ο διδάσκαλος, ο Χριστός· πάντες δε υμείς αδελφοί έστε… Μηδέ κληθήτε καθηγηταί· εις γαρ υμών έστιν ο καθηγητής, ο Χριστός». Κι εσείς, που με ακούτε και ποτίζεστε με τον Πνεύμα μου, μη παρασυρθήτε ποτέ κι’ ονομαστείτε διδάσκαλοι. Γιατί ένας είναι ο διδάσκαλος σας, ο Χριστός, κι όλοι εσείς είστε αδελφοί… Ούτε να λέγεστε καθηγητές, δωρητές γνώσεως κι’ οδηγοί, γιατί ένας είναι η πηγή της γνώσεως κι ο μοναδικός χορηγός της, ο Χριστός.

Ο διδάσκαλος που κατέχει την αλήθεια και μπορεί να τη μεταδώσει στους ανθρώπους – όχι βέβαια την αλήθεια των φυσικών γνώσεων, αλλά τη ζωοποιό αλήθεια του Πνεύματος – δεν είναι παρά ένας, ο Υιός και Λόγος του Θεού. Κι είναι ο διδάσκαλος της, γιατί δεν ξεχωρίζει καθόλου από τν αλήθεια, καθώς ο ίδιος το δήλωσε: «Εγώ ειμί η αλήθεια».

Οι προφήτες, οι απόστολοι, οι πατέρες της Εκκλησίας, οι ποιμένες και οι κήρυκες του Ευαγγελίου δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να σκορπίζουν τη διδαχή του Χριστού, που είναι μια, να γίνονται αυλάκια, που ξεκινώντας από τη μια εκείνη πηγή διοχετεύουν τα ζωοποιά της νάματα στους αγρούς των ψυχών. Διδάσκαλος της αλήθειας είναι, λοιπόν, μόνος ο Χριστός. Αυτός είναι ο ιδιοκτήτης της, εκείνος στον οποίο ανήκει ολόκληρη, εκείνος που την αποκαλύπτει και τη δωροδοτεί στους ανθρώπους. Όσοι την κηρύττουν, όσοι τη διανέμουν στις ψυχές, από τους αποστόλους ως τον πιο ταπεινό κήρυκα της, δεν είναι παρά απλοί ταμίες της, χέρια από τα οποία περνά αυτός ο ανεκτίμητος θησαυρός για να χαρίζεται σε όλους.

Ποια είναι η μυστηριώδης τράπεζα, απ’ όπου παίρνουμε το μερίδιο μας από τον θησαυρό του Χριστού; Είναι η Αγία Γραφή, ο Λόγος του Θεού, απ’ όπου αντλούμε την άνωθεν σοφία, την αληθινή γνώση, το φως της ζωής. Γι’ αυτό κι ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει πολύ πετυχημένα, ότι είναι αδύνατο να σωθεί όποιος δεν κοινωνεί τη Γραφή. Γι’ αυτό κι ο ψαλμωδός λέγει: «Ηγάπησα τας εντολάς σου υπέρ χρυσίον και τοπάζιον… Γενέσθω η χειρ σου του σώσαι με, ότι τας εντολάς σου ηρετισάμην». (Αγάπησα τις εντολές σου πιο πολύ απ’ ότι το χρυσάφι ή το τοπάζι… Ας με σώσει το χέρι σου, γιατί διάλεξα τις εντολές σου).

Πρέπει, λοιπόν, να μελετάμε τακτικά, με προσοχή και κατάνυξη τον Λόγο του Θεού, να είμαστε διαρκώς μαθητές σ’ αυτό το μοναδικό σχολείο της αλήθειας και της σωτηρίας, όπου ένας μιλεί, ένας φωτίζει, ένας σώζει: ο Υιός και Λόγος του Θεού, ο μόνος διδάσκαλος και καθηγητής μας, ο Χριστός.

Αλλά δεν αρκεί η μελέτη, ούτε είναι ο μόνος τρόπος για να δεχόμαστε τη διδαχή του Χριστού. Η Εκκλησία, μέσα στην οποία ζούμε ως τέκνα και μέλη της, είναι το μεγάλο ηχείο του Πνεύματος, η μυριότροπη διανεμήτρια του θείου Λόγου. Μέσα στην ίδια την Αγία Γραφή παίζει το μέρος της. Αυτή με τους προφήτες προτυπώνει την αλήθεια του Χριστού, αυτή με τους αποστόλους την υπομνηματίζει, την εμβαθύνει, την κάνει πιο προσιτή. Αυτή κατόπιν με τους αγίους πατέρες την αναλύει, την εξερευνά, την κάνει εύπεπτη για κάθε ψυχή. Αυτή με την υμνωδία, τις άγιες εικόνες, με το τακτικό κήρυγμα εξακολουθεί να φυτεύει τη διδαχή του Χριστού από παντού στα τέκνα της, με τον λόγο, με το μέλος, με τα χρώματα. Κι’ έτσι εμείς οι Χριστιανοί, τα τέκνα της Εκκλησίας, ζούμε διαρκώς μέσα στην Αγία Γραφή, παλλόμαστε από τον Λόγο του Θεού, πλημμυριζόμαστε απ’ αυτόν, με κάθε τρόπο κι απ’ όλες τις κατευθύνσεις.

Ας προσπαθούμε, λοιπόν, αδελφοί, να κρατάμε διαρκώς ανοικτά τα μάτια και τ’ αυτιά της ψυχής, ώστε η διδαχή του Χριστού να εισρέει μέσα μας, χωρίς φραγμούς απ’ αυτή, να είμαστε πάντα μαθητές του διδασκάλου και καθηγητού μας Χριστού.

 
Γιώργος Σαββίδης

ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ
ΣΤΟΥΣ ΜΑΚΑΡΙΣΜΟΥΣ  ΛΟΓΟΣ ΣΤ΄
 

«Μακάριοι είναι οι καθαροί στην καρδιά, γιατί αυτοί θα δουν το Θεό»

Ότι είναι φυσικό να πάθουν όσοι από μια ψηλή κορυφή σκύβουν στο απέραντο πέλαγος, αυτό έπαθε κι ο δικός μου νους κοιτάζοντας από την ψηλή φωνή του Κυρίου, σαν από βουνοκορφή, στο αδιέξοδο βάθος των εννοιών. Αυτό δηλαδή που μπορείς να δεις σε πολλές ακτές· ένα βουνό απόγκρεμο, κοφτό από τη μεριά της θάλασσας με το μαχαίρι από την κορυφή ως το νερό κι από το άνω άκρο του βγαίνοντας μια προεξοχή να κρέμεται στο χάος. Ότι λοιπόν είναι φυσικό να πάθει αυτός που σκύβει από μια τέτοια σκοπιά, από μεγάλο ύψος προς τη θάλασσα που απλώνεται στο βάθος, έτσι τώρα παθαίνει ίλιγγο η ψυχή μου, καθώς η μεγάλη αυτή φωνή του Κυρίου τη σηκώνει μετέωρη· «μακάριοι είναι οι καθαροί στην καρδιά, γιατί αυτοί θα δουν το Θεό». Αυτόν που θα δουν οι καθαροί στην καρδιά είναι ο Θεός. «Κανένας ως τώρα δεν είδε το Θεό», όπως λέει ο μέγας Ιωάννης. Το επικροτεί κι ο Παύλος ο υψηλοστόχαστος λέγοντας «αυτόν που δεν τον είδε κανένας άνθρωπος ούτε μπορεί να τον δει». Αυτή είναι η λεία και απότομη πέτρα, που δε δείχνει επάνω της καμιά βάση για σκέψη που το ίδιο κι ο Μωυσής την κήρυξε απροσπέλαστη για τη διδασκαλία του, επειδή σε κανένα σημείο της δεν μπορεί να στηριχτεί η σκέψη μας, αφού έχει αποξυστεί από αυτή κάθε αφορμή για κατανόηση της με τη δήλωση· «δεν είναι δυνατό  να δει κάποιος τον Κύριο και να ζήσει». Αλλά η θέα του Θεού είναι η αιώνια ζωή κι αυτό πάλι το χαρακτηρίζουν αδύνατο ο στύλοι της πίστης ο Ιωάννης, ο Παύλος και ο Μωυσής. Βλέπεις το ίλιγγο που παρασύρει μαζί του την ψυχή στα βάθη όσων εξετάζομε εδώ; Αν ο Θεός είναι ζωή, όποιος δεν τον είδε, δε βλέπει τη ζωή. Οι θεοφόροι προφήτες και απόστολοι βεβαιώνουν ότι δεν είναι δυνατό να δούμε το Θεό. Ποια ελπίδα απομένει πια στους ανθρώπους; Αλλά ο Κύριος συγκρατεί την ελπίδα στην πτώση της. Όπως έκανε στον Πέτρο που κινδύνευε να βουλιάξει, συγκρατώντας τον πάλι σε στερεό και σκληρό νερό. Αν λοιπόν απλώσει και σ’ εμάς ο Λόγος το χέρι του κι ενώ είμαστε ασταθείς στο βυθό των διαλογισμών μας, μας σταθεροποιήσει στη μια από τις δυο έννοιες. Θα αποβάλομε το φόβο επειδή μας κράτησε με δύναμη ο Λόγος ο χειραγωγός μας. Γιατί λέει· «μακάριοι είναι όσοι έχουν καθαρή καρδιά, γιατί αυτοί θα δουν το Θεό».

Η υπόσχεση λοιπόν είναι τόσο μεγάλη, ώστε να υπερβαίνει το ανώτατο όριο της μακαριότητας. Τι δηλαδή άλλο να ποθήσει κάποιος έπειτα από αυτό το αγαθό, αφού μέσα σ’ αυτόν που είδε έχει τα πάντα; Το να δεις σημαίνει το ίδιο με το να έχεις, κατά τη συνήθεια της Γραφής· όπως «είθε να δεις αγαθά, Ιερουσαλήμ», αντί «είθε να βρεις» που σημαίνει ο λόγος. Και το «ας ξεριζωθεί ο ασεβής, για να μη δει τη δόξα του Κυρίου». Με το «να μη δει» ο προφήτης δηλώνει το να μη μετάσχει. Όποιος λοιπόν είδε το Θεό, με το να τον δει απόχτησε όλα όσα περιέχονται στον κατάλογο των αγαθόν, την δίχως τέλος ζωή, την αίδια αφθαρσία, την ατελείωτη βασιλεία, την αδιάκοπη χαρά, το αληθινό φως, την πνευματική και γλυκιά φωνή, την απροσπέλαστη δόξα, τη συνεχή αγαλλίαση, ολόκληρο το αγαθό. Αυτό λοιπόν που ελπίζουμε με την υπόσχεση της μακαριότητας είναι τέτοιο και τόσο μεγάλο. Επειδή όμως ο τρόπος να δούμε έχει αποδειχθεί προηγουμένως πως είναι απόκτηση της καθαριότητας και μ’ αυτό πάλι τρέμει ο νους μήπως η καθαριότητα της καρδιάς είναι από τα αδύνατα και όσα υπερβαίνουν τη φύση μας.

Αν με την καθαρότητα μπορούμε να δούμε το Θεό και δεν τον είδαν ο Μωϋσής κι ο Παύλος, επειδή δήλωσε ότι ούτε αυτός ούτε άλλος κανένας μπορεί να τον δει, φαίνεται πως είναι αδύνατο αυτό που ο Λόγος προβάλλει μέσω του μακαριστού. Ποιο είναι λοιπόν το κέρδος μας από το να γνωρίσουμε πως μπορούμε να δούμε το Θεό, αν η σκέψη μας δεν έχει αυτή τη δυνατότητα; Το πράγμα μοιάζει σαν να έλεγε κανένας ότι είναι μακάριο να φτάσεις στον ουρανό, επειδή εκεί θα γίνεις θεατής εκείνων που δεν μπορούμε να δούμε στη ζωή. Αν υπήρχε κάποιος τρόπος για την πορεία στον ουρανό που τον υποδεικνύει ο Λόγος, θα ήταν χρήσιμο στους ακροατές να μάθουν ότι είναι μακάριο να ζήσουν σ’ αυτόν. Όταν όμως δεν υπάρχει τρόπος ανόδου σ’ αυτόν, τι κέρδος φέρνει η γνώση της ουράνιας μακαριότητας. Λύπη μονάχα προκαλεί σ’ αυτούς που έμαθαν πόσα αγαθά στερούμαστε επειδή η άνοδος σ’ αυτόν είναι αδύνατη. Μήπως λοιπόν ο Κύριος μας προστάζει ερήμην της φύσεως μας και πέρασε τα μέτρα της ανθρώπινη δύναμης με το μέγεθος της προσταγής; Δε συμβαίνουν βέβαια αυτά. Ούτε πουλιά προστάζει να γίνομε εμείς που δεν έβαλε στη φύση μας τα φτερά, ούτε να ζήσουμε υποβρύχια εμείς που λάχαμε βίο στην ξηρά.

Αν λοιπόν σε όλες τις άλλες περιπτώσεις ο νόμος είναι ανάλογος με τις δυνάμεις εκείνων που τον εφαρμόζουν και δεν παραβιάζει καθόλου τη φύση τους, πρέπει κατ’ ακολουθίαν  να νοήσουμε και τούτο, ότι δεν είναι από τις ελπίδες μας ότι μας προβάλλει ο μακαρισμός. Αλλά κι ο Ιωάννης κι ο Παύλος κι ο Μωυσής και όποιος άλλος υπάρχει όμοιος μ’ αυτούς δεν έχει στερηθεί την υψηλή αυτή μακαριότητα, που μας έρχεται από τη θέα του Θεού, ούτε εκείνος που είπε «με περιμένει το στεφάνι της δικαιοσύνης,  που θα μου δώσει ο δίκαιος κριτής», ούτε εκείνος που έπεσε στο στήθος του Ιησού, ούτε αυτός που άκουσε να του λέει η θεία φωνή «σε αναγνωρίζω ως καλύτερο από όλους». Αν λοιπόν εκείνοι που κήρυξαν ότι η κατανόηση του Θεού είναι πάνω από τη δύναμη μας, είναι άξιοι μακαρισμού και δεν υπάρχει γι’ αυτό αμφιβολία και η μακαριότητα έγκειται στη θέαση του Θεού και αυτό εξαρτάται από την απόκτηση της καθαρής καρδιάς, άρα δεν είναι αδύνατη η καθαρότητα της καρδιάς, από την οποία εξαρτάται το να γίνουμε μακάριοι. Πως όμως γίνεται να πούμε ότι κι αυτοί που συμφωνούν με τον Παύλο λένε την αλήθεια, δηλώνοντας ότι η κατανόηση του Θεού είναι πάνω από την κατανόηση μας και ο λόγος του Κυρίου δεν αντιφάσκει σ’ αυτούς, δίνοντας την υπόσχεση ότι ο Θεός μπορεί να γίνει ορατός με την καθαρότητας μας;

 

(ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ    «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ»
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ     ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ 8ος ΣΕΛ. 229-235)



ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ
ΠΑΝΙΕΡΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΦΟΥ κ.κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ
Κυριακή                3 Νοεμβρίου                                                :             ΛΕΥΚΩΣΙΑ
Τρίτη                    5 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                               :             ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΝΟΣ
Παρασκευή            8 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                               :             ΧΛΩΡΑΚΑ, Αγ.Νεκτάριος
Κυριακή                17 Νοεμβρίου                                               :            ΑΝΑΒΑΡΓΟΣ
Τετάρτη                 20 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                             :             ΠΑΦΟΣ,Παναγία Παντάνασσα
Πέμπτη                  21 Νοεμβρίου                                              :             ΠΕΓΕΙΑ
Κυριακή                24 Νοεμβρίου                                               :             ΠΑΦΟΣ,Αγ.Δημήτριος
Δευτέρα                25 Νοεμβρίου                                               :             ΤΑΛΑ
Δευτέρα                25 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                              :             ΠΕΝΤΑΛΙΑ
Παρασκευή            29 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                              :             ΕΜΠΑ
Σάββατο                30 Νοεμβρίου                                               :             ΠΟΛΙΣ ΧΡΥΣΟΧΟΥΣ
 
 
 
ΘΕΟΦΙΛΕΣΤΑΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΡΣΙΝΟΗΣ κ. ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ
Παρασκευή           1 Νοεμβρίου                                                   :             ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΣ, Αγ.Ανάργυροι
Κυριακή               3 Νοεμβρίου                                                   :             ΛΕΥΚΩΣΙΑ
Πέμπτη                7 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                                  :             ΛΕΜΟΝΑ
Κυριακή               10 Νοεμβρίου                                                 :             ΠΕΓΕΙΑ
Δευτέρα               11 Νοεμβρίου                                                 :             ΝΕΟΝ ΧΩΡΙΟΝ
Τρίτη                   12 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                                :             ΚΑΝΝΑΒΙΟΥ
Τετάρτη               13 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                                :             ΑΡΣΟΣ
Πέμπτη                14 Νοεμβρίου                                                 :             ΑΡΣΟΣ
Κυριακή               17 Νοεμβρίου                                                 :             ΛΥΣΟΣ
Τετάρτη                20 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                                :            ΓΙΟΛΟΥ
Πέμπτη                 21 Νοεμβρίου                                                 :            ΠΑΦΟΣ, Παναγία Παντάνασσα
Κυριακή                24 Νοεμβρίου                                                 :             ΠΑΝΩ ΑΚΟΥΡΔΑΛΙΑ
Κυριακή                24 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                                :             ΚΡΗΤΟΥ ΤΕΡΡΑ
Δευτέρα                25 Νοεμβρίου                                                 :             ΑΓΙΟΣ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΣ
Παρασκευή            29 Νοεμβρίου(Εσπερινός)                                :             ΠΟΛΙΣ ΧΡΥΣΟΧΟΥΣ
Σάββατο                30 Νοεμβρίου                                                 :             ΕΜΠΑ
 
ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΘΕΟΛΟΓΩΝ
 
 
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΑΠΑΣΑΒΒΑΣ
Κυριακή  3 Νοεμβρίου :ΛΕΤΥΜΠΟΥ
Κυριακή 24 Νοεμβρίου:ΕΜΠΑ
 
ΠΑΥΛΟΣ ΑΡΚΟΥ
Κυριακή 17 Νοεμβρίου : ΝΙΚΟΚΛΕΙΑ
Κυριακή 24 Νοεμβρίου : ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΑ
 
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΙΤΣΙΟΥΝΗΣ                                
Κυριακή 3 Νοεμβρίου : ΧΛΩΡΑΚΑ
Κυριακή 10 Νοεμβρίου: ΙΝΝΙΑ
Κυριακή 24 Νοεμβρίου: ΣΙΜΟΥ
 
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ                                 
Κυριακή 3 Νοεμβρίου : ΚΙΣΣΟΝΕΡΓΑ
Κυριακή 17 Νοεμβρίου : ΚΟΝΙΑ
 
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΣΥΝΤΑΞΗΣ: Θεόδωρος Αντωνιάδης Θεολόγος, Γεώργιος Σαββίδης, Θεολόγος, Δημήτριος Σμυρλής  Θεολόγος, Φιλόλογος.
 
Το περιεχόμενο του παρόντος τεύχους υπάρχει αυτούσιο και στην ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου www.impaphou.org